Hypo en hyper herkennen: symptomen en wat te doen (2026)
Mensen met diabetes krijgen soms te maken met een te lage bloedsuiker (hypoglykemie of hypo) of een te hoge bloedsuiker (hyperglykemie of hyper). Beide tijdig herkennen is belangrijk. Op deze pagina leest u de typische symptomen en de algemene eerstehulpprincipes. Volg altijd het persoonlijke plan dat u met uw arts afsprak.
Hypoglykemie (hypo): te lage bloedsuiker
Men spreekt doorgaans van een hypo bij een waarde onder 3,9 mmol/L. Een hypo kan snel opkomen, zeker bij insulinegebruik.
Veelvoorkomende symptomen
- Beven, trillen of zweten.
- Honger, hartkloppingen.
- Bleekheid, duizeligheid.
- Concentratieproblemen, prikkelbaarheid of verwardheid.
- In ernstige gevallen: bewustzijnsverlies.
Wat te doen: de regel van 15
Een veelgebruikt principe bij een milde hypo is de regel van 15: neem ongeveer 15 gram snelwerkende suiker (bijvoorbeeld druivensuiker, een glas vruchtensap of frisdrank met suiker), wacht 15 minuten en meet opnieuw. Is de waarde nog te laag, herhaal dan. Eet daarna eventueel iets met traag werkende koolhydraten. Bij bewustzijnsverlies of onvermogen om te slikken: geef niets via de mond, dien glucagon toe indien voorgeschreven en bel het noodnummer 112.
Hyperglykemie (hyper): te hoge bloedsuiker
Hyperglykemie ontstaat wanneer er te weinig insuline werkzaam is of bij ziekte, stress of een koolhydraatrijke maaltijd. Een hyper komt meestal trager op dan een hypo.
Veelvoorkomende symptomen
- Veel dorst en een droge mond.
- Vaak moeten plassen.
- Vermoeidheid en lusteloosheid.
- Wazig zien.
- Bij sterk verhoogde waarden bij type 1: misselijkheid, buikpijn en een fruitige adem (mogelijke ketoacidose, een spoedsituatie).
Wat te doen
Volg het schema dat u met uw arts afsprak, bijvoorbeeld een correctiedosis insuline en voldoende water drinken. Meet regelmatig. Bij aanhoudend zeer hoge waarden, ketonen, braken of een onwel gevoel, neem dan dringend contact op met uw arts of de spoeddienst. Ketoacidose is een ernstige situatie die snelle behandeling vereist.
Hoe sensoren helpen
Een CGM- of FGM-sensor met alarmen, zoals de Dexcom G7 of de FreeStyle Libre 3, waarschuwt u bij te lage of te hoge waarden, vaak nog voor u zelf symptomen voelt. Trendpijlen tonen bovendien of uw glucose stijgt of daalt, zodat u sneller kunt bijsturen. Voor kinderen en ouderen kan de Follow-functie naasten tijdig verwittigen.
Veelgestelde vragen
Vanaf welke waarde spreekt men van een hypo?
Doorgaans spreekt men van een hypoglykemie bij een glucosewaarde onder 3,9 mmol/L. Onder de 3,0 mmol/L gaat het om een ernstige hypo die snelle actie vereist.
Wat is de regel van 15 bij een hypo?
Neem bij een milde hypo ongeveer 15 gram snelwerkende suiker (druivensuiker, sap of suikerhoudende frisdrank), wacht 15 minuten en meet opnieuw. Is de waarde nog te laag, herhaal dan. Eet daarna eventueel iets met traag werkende koolhydraten.
Wat zijn de symptomen van een te hoge bloedsuiker?
Veel dorst, vaak plassen, vermoeidheid en wazig zien zijn typische tekenen van hyperglykemie. Bij type 1 kunnen misselijkheid, buikpijn en een fruitige adem wijzen op ketoacidose, een spoedsituatie.
Wanneer moet ik dringend hulp inroepen?
Bel 112 bij bewustzijnsverlies, onvermogen om te slikken, of tekenen van ketoacidose (braken, buikpijn, fruitige adem, sufheid). Geef bij bewustzijnsverlies niets via de mond en dien glucagon toe indien voorgeschreven.
Kan een sensor mij waarschuwen voor een hypo of hyper?
Ja. CGM- en FGM-systemen met alarmen, zoals de Dexcom G7 en de FreeStyle Libre 3, waarschuwen u bij te lage of te hoge waarden, vaak nog voor u zelf symptomen voelt. Trendpijlen tonen bovendien of uw waarde stijgt of daalt.